De Zeven van Sprakeloos, een cynisch GGZ model

 

Wie meerdere stukken van ons op dit blog heeft gelezen, kan met ons tot de conclusie komen dat wij als consument (voor onze zoon) niet erg tevreden zijn over de GGZ in Nederland. Laten we dit maar als een understatement beschouwen. Ook onze werkzaamheden in het veld van de GGZ doet ons menigmaal aan de avonddis onze wijze hoofden schudden. Het is immers een wirwar aan instituten, regels, geldstromen, systemen en beleid die de mens niet gelukkig maakt. Ons in ieder geval niet. Nu weet ik dat de GGZ niet per definitie de mens gelukkiger moet maken, maar om er nu dolgedraaid van te geraken, is waarschijnlijk ook niet de bedoeling.

Nu heb ik in een ver verleden een academische opleiding genoten en herinner me de definitie van een model: Een model is een vereenvoudigde weergave van de (complexe) werkelijkheid. Nu stel ik me als opgave om die complexe werkelijkheid van de GGZ zoals wij die ervaren, te vereenvoudigen, popularisen zo u wilt. Misschien wel demoniseren.

Via een aantal stappen probeer ik de door ons ervaren complixiteit weer te geven.

  1. Men neme de mens en stelt deze voor als een balletje, bijvoorbeeld een lottoballetje. Er zit dan meteen een mooi nummertje op. In Nederland zijn zo’n zestien miljoen mensen, dus zestien miljoen gelijkvormige balletjes met een nummer. Het principe van gelijkvormigheid duid ik in deze als gelijk (rechten en plichten) maar niet hetzelfde. Het nummer geeft de individualiteit weer. En met zijn zestien miljoen zweven we in die mooie bol van de lotto als zijnde Nederland.
  2. Maar regelmatig gaat het met een van de balletjes niet helemaal lekker en behoeft er ondersteuning op een van de leefgebieden. Als het om welke reden dan ook niet goed gaat op het geestelijk vlak, heeft de grote ballenbakdirectie besloten dat er hulp moet komen. De GGZ is in het leven geroepen. Steeds meer mensen doen/ of moeten een beroep doen op de GGZ, vooral ook al veel jeugdigen. (Misschien kan de ballenbak wel als een beetje gekmakend gezien worden, maar daar kunnen de meningen over verschillen. In mijn model heb ik dit niet meegenomen.)

Tot zover de voorbereidingen op het model, hieronder eerst het micromodel, dus op organisatieniveau.

Alle afwijkende balletjes gaan symbolisch uit de lottobol en komen dan in de wereld van de GGZ. Hoe ziet die wereld er volgens mij vereenvoudigd uit? Laten we eens een enkele GGZ-organisatie ter hand nemen. We noemen die organisatie voor het gemak MAD. Organisatie MAD krijgt vanuit de lottobak de opdracht om de individuele balletjes weer in het gareel te brengen. Dit is nodig omdat het individuele balletje last van zichzelf heeft, of zijn directe omgeving heeft last van het balletje dan wel de maatschappij als geheel. Over ernst en aard van de afwijking heb ik het niet om bij organisatie MAD te komen.

Het enkelvoudige model op micro-niveau van een GGZ-organisatie gesymboliseerd door een zeef van een willekeurig merk

Nu stel ik organisatie MAD voor als een grote zeef, waarin de balletjes terecht komen. De opdracht aan organisatie MAD is uit te zoeken wat er aan de hand is, en natuurlijk wat er aan gedaan kan worden. Dat lijkt eenvoudiger dan het is. Hiervoor zijn vele hulpverleners en andere mentale kennisdragers met mededogen voor de afwijkende balletjes, in het leven geroepen. Zij zijn ervoor om de balletjes te indiceren, screenen, diagnosticeren, behandelen, begeleiden en o ja, zonodig van adequate hulp te voorzien. Eenmaal in/op de zeef (organisatie MAD) zijn er een aantal mogelijkheden.

  1. Het balletje is te klein en verdwijnt ongemerkt door de mazen van de zeef. Er is geen hulp geboden, er is geen diagnose, maar aan de toestand van het balletje is niet wezenlijk iets veranderd. Dit kan meerdere redenen hebben. Ik noem er een paar. Het balletje heeft geen hulpvraag, het balletje is niet gemotiveerd of het balletje vertoont onaangepast gedrag, hoewel dat juist de reden is om in de zeef terecht te komen.
  2. Als het balletje niet door de mazen verdwijnt, dient er zich een nieuw probleem aan, namelijk de organisatie MAD komt tot de conclusie. ‘We moeten er wat mee, maar wat?’ Op wonderlijke wijze is de conclusie door organisatie MAD al vaak (onbewust) getrokken dat de behandeling niet binnen de eigen organisatie zal plaatsvinden, maar tot nader order ligt het balletje in hun zeef. De diagnose moet gesteld worden en het stempel gezet op het balletje, want dat is de argumentatie om niets binnen organisatie MAD te hoeven doen. Er is veel bezigheid binnen de organisatie van MAD om het balletje uit de eigen zeef te werken. In jargon noemen we dat verwijzen, maar ook wel over de muur gooien, of dumpen, of afstoten. Dit kan heel subtiel, zodat het balletje in de omgeving van organisatie MAD blijft, zodat er eventueel toch nog meegegeten kan worden uit de ruif van de grote lottobol, maar ook minder subtiel (stel u voor dat er een lepelblijde op de zeef staat, die het balletje verweg in de GGZ wereld werpt, met de intentie: ‘Zoek het maar uit, maar niet hier.’ De achterliggende gedachte is bijvoorbeeld dat organisatie MAD een opdracht heeft gekregen om licht rode pukkeltjes te behandelen. Als ze donkerrood zijn of een aangrenzende kleur hebben in het kleurenpalet dan willen/kunnen ze geen behandeling bieden.
  3. Na een uitvoerige screening en afwijzing van veel balletjes, blijft de fine fleur van de overige afwijkende balletjes in de zeef. Ze zijn goed genoeg bevonden om een behandeling in de zeef van organisatie MAD te ondergaan. Ten overvloede meld ik nog dat de balletjes dus niet door de mazen van de zeef kunnen. Er zijn in dat geval (gesimplificeerd) weer twee opties.

– Door onkunde, tijdsdruk, productie-eisen etc. zijn er behandelprocedures opgesteld die vooraf bepaald zijn zonder aanziens des balletje. Een balletje moet in die procedures passen dan wel gewrongen worden, om door de mazen van de zeef van organisatie MAD te kunnen. En zoals een eenvoudige beschouwing zal leren, er is weinig fantasie voor nodig, het balletje zal beschadigen, want zonder beschadiging geen kans om de zeef te verlaten.

– De meer positieve kijk is dat er heel nauwkeurig naar het balletje gekeken worden en de behandeling geleverd gaat worden. In jargon heef dat ‘zorg op maat’, al wordt die term heel vaak misbruikt, want bij zorg op maat is de zorgverlenende instantie vaak maatstafgevend. 

Deze laatste optie is voor organisatie MAD wel de duurste optie en is moeilijk te verantwoorden naar de lottoballenbakdirectie. Daar zouden ze deze optie misschien wel moeten kunnen waarderen, als ze daadwerkelijk weet, interesse en verstand hebben van de GGZ organisatie als geheel. Zoals hieronder is weergeven. Het model doet mij sprakeloos staan en zal derhalve de werktitel: De Zeven van Sprakeloos meekrijgen. Het moge duidelijk zijn dat voor veel balletjes de procedure in andere zeven oneindig herhaald kan worden. In andere gevallen kan een balletje niet of moeilijk in een nieuwe zeef terecht komen.

De Zeven van Sprakeloos, een sterk vereenvoudigd GGZ-model anno 2011

Zoals gezegd, een eenvoudig model van de wereld van de GGZ, de Zeven van Sprakeloos. Hier en daar zijn willekeurig enige verbindingen gemaakt tussen de instellingen. Verder is niet verdisconteerd in dit model:

  • Voor jeugdigen, een soortgelijk model van de verantwoordelijke onderwijsinstellingen die de situatie nog complexer kunnen maken.
  • De bezuinigingen
  • De hiërarchie in de lijnsorganisaties
  • wetgeving/zorgverzekeraars
  • De verrobotisering van de hulpverleners door productie-eisen en systeemeisen
  • Afstand en gebrek aan communicatie tussen de werkvloer en de beslissers in dit proces
  • De psychiatrie is vaak nog onderhevig aan modegrillen, zo hard is die wetenschap nog niet.
  • De weerslag van de sociale omgeving van de lottoballetjes.
  • De aanstormende bezuinigingen
  • Maatschappelijke houding ten aanzien van afwijkend gedrag.
  • Toename de aanvragen voor psychiatrische (jeugd) hulp
  • etc, etc…….

Pa Sprak

Advertenties

Over sprakeloosid

Sprakeloos, en verhalen over die sprakeloosheid, maar ook verhalen die me sprakeloos doen staan. Kortom, over politiek, maatschappij, boeken, eigen verhalen en soms iets over mezelf. Maar verhaalt niet ieder geblogt woord over mezelf. Kortom, sprakeloos verhalen.
Dit bericht werd geplaatst in Pa Sprak en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op De Zeven van Sprakeloos, een cynisch GGZ model

  1. Pingback: Een wrang jubileum, hiep, hiep, hiep, hiep | Dolgedraaid

  2. Pingback: Om de 2e kamer in gejaagd te worden | sprakeloosverhalen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s